İçeriğe geç

CRM uygulaması, müşteriyle olan işin tamamını tek bir kayıt düzeninde tutan yazılımın belirli bir işe göre kurulmuş hâlidir. "Hangi CRM uygulamaları var" sorusunun cevabı bir ürün listesi değil, bir kullanım haritasıdır: aynı yazılım B2B saha satışında, bayi yönetiminde, servis takibinde, eğitim kaydında, üyelikte ve proje bazlı satışta farklı kurulur.

Fark yetenekte değil, yapılandırmada. Yazılımın neler yapabildiğini CRM özellikleri nelerdir yazısında saydık; burada o yeteneklerin altı farklı işte hangi nesne haritasına göre dizildiğini anlatıyoruz.

Aşağıda önce nesne haritası kavramı, sonra altı iş türünün karşılaştırması, sonra kurulumu belirleyen dört karar var. Sonda Rapitek CRM'in bu konudaki açık sınırı duruyor.

Kurulum kararı
Bir CRM'i işinize uygun yapan şey ürünün adı değil, kurulumda neyin ayrı kayıt sayıldığıdır. Nesne haritası yanlışsa en iyi yazılım bile yanlış soruları cevaplar.

CRM uygulaması ne demek? Yazılım aynı, harita farklı

Bir CRM'in size ne yaptığı, hangi düğmelere sahip olduğundan çok, işinizde neyin ayrı bir kayıt sayıldığına bağlıdır. Buna nesne haritası diyelim: hangi varlıklar ayrı kayıt olacak, hangileri bir kaydın alanı olarak kalacak, kayıtlar birbirine nasıl bağlanacak.

Örnek: bir servis firmasında "arıza" ayrı bir kayıttır — aynı müşteri için yıl içinde defalarca açılır, her biri kendi tarihi, sorumlusu ve kapanışıyla yaşar. Bir emlak ofisinde "arıza" diye bir nesne yoktur; oradaki tekrar eden nesne portföydeki mülktür. İkisi de aynı yazılımı kullanabilir; farklı olan şey kurulumdur.

Bu ayrım Rapitek CRM tarafında ölçülebiliyor. Üründe 183 iş nesnesi var ve kiracılar bunun üzerine kendi alanlarını ve nesnelerini ekliyor: 19 kiracı kod yazmadan toplam 277 özel alan tanımladı, bir kiracı 9 özel nesne ekledi. Yani harita kutudan çıkarken bitmiş değil; kurulumda tamamlanıyor.

Pratik sonucu şu: "sektörüme uygun CRM" arayışının çoğu aslında "sektörüme uygun kurulum" arayışıdır. İkisi aynı şey değil — yanlış yazılım değiştirilir, yanlış kurulum fark edilmeden yıllarca kullanılır.

Kullanım alanı haritası

Altı iş türünde nesne haritası

Tablo puanlama değil, yapılandırma karşılaştırmasıdır: her satır o işte hangi kaydın merkeze konduğunu gösterir. Sektöre göre değişen ayrı bir ürün sürümü yok; harita kurulumda seçilir.
İş türüMerkezdeki kayıtTekrar eden nesneİşin kapandığı yer
B2B saha satışıFirma (hesap)Ziyaret ve aktiviteFırsatın kazanılması
Bayi yönetimiBayiSipariş ve kota dönemiKapanış yok; sipariş kapanır, ilişki sürer
Servis ve talep takibiTalepTalep, aynı müşteride tekrar tekrarTalebin çözülmesi
Eğitim kaydıAday öğrenci ve kayıtDönem kaydıKaydın kesinleşmesi
ÜyelikÜyeYenileme dönemiKapanış yok; yerine yenileme var
Proje bazlı satışFırsat ve teslim planıTeslim kalemi ve aşamaTeslim ve kabul

B2B saha satışı ve bayi yönetimi: müşteri iki katmanlı olduğunda

Bu iki iş yüzeyde benzer görünür — ikisinde de bir satış ekibi, bir ürün listesi ve tekrar eden siparişler vardır. Nesne haritaları ise aynı değil.

B2B saha satışında merkez firmadır, tek tek kişiler değil. Aynı firmada üç kişiyle görüşürsünüz; üçü de ayrı kişi kaydıdır ama fırsat firmaya bağlanır. Tekrar eden nesne ziyarettir: kim, ne zaman, hangi firmada, ne konuşuldu. Temsilci ofiste olmadığı için bu kaydın telefondan girilebilmesi gerekir — burada mobil kullanım bir konfor değil, verinin var olma şartıdır. Kurulumun ayrıntısını saha satış programı sayfasında açtık; fırsat kaydının kendisini satış fırsatı nedir yazısında tanımladık.

Bayi yönetiminde müşteri iki katmanlıdır. Sizin müşteriniz bayidir; bayinin müşterisi son kullanıcıdır ve çoğu zaman onun verisi sizde yoktur. Bu, haritayı doğrudan değiştirir: bayi bir hesap kaydıdır, üzerine kota dönemi, stok bildirimi ve kampanya katılımı gibi tekrar eden kalemler asılır. Satış hattının yerine sipariş akışı merkeze geçer, çünkü kapanış diye tek bir an yoktur.

İki kurulumun somut hâli sektör sayfalarında duruyor: üretim CRM tarafında ziyaret ve teklif zinciri, otomotiv bayisi CRM tarafında bayi ilişkisi ve satış sonrası servis kaydı merkeze alınıyor.

Servis talebi, eğitim kaydı ve üyelik: satış bittiğinde başlayan işler

Üç kullanım alanında daha ortak bir özellik var: değerin yaratıldığı yer satışın kendisi değil, satıştan sonrası.

Servis ve talep takibinde merkezdeki nesne taleptir. Aynı müşteri için onlarca talep açılır; her biri kendi durumu, sorumlusu ve kapanış nedeniyle yaşar. Asıl tasarım kararı şu: talep müşteriye mi bağlanır, yoksa müşterinin sahip olduğu ekipmana mı? İkincisini seçerseniz "bu cihazda üçüncü kez aynı arıza" sorusunu cevaplayabilirsiniz; birincisini seçerseniz cevaplayamazsınız. Karar kurulumda verilir; sonradan değiştirmek veri taşımak demektir. Klima ve kombi servisi CRM sayfasında bu haritayı örnekledik.

Eğitim kaydında zincir farklıdır: ilgilenen kişi bir müşteri adayı kaydıdır, kayıt olduğunda öğrenciye dönüşür, sonra dönem dönem tekrar eder. Kurulumda dikkat edilecek şey dönem kaydının ayrı bir nesne olmasıdır: aynı öğrenci üç dönem üst üste kayıt olabilir ve üçü ayrı sayılmalıdır. Tek kayıtta tutulursa geçmiş üstüne yazılır. Kurs merkezi CRM ve özel okul CRM sayfaları bu ayrımı gösteriyor.

Üyelikte kapanış hiç yoktur; yerine yenileme vardır. Haritanın merkezinde üye ve üyelik dönemi durur, satış hattı değil. Bu yüzden üyelik işlerinde klasik hat raporu yanıltıcıdır: hattın boş olması işin durduğu anlamına gelmez, çünkü gelir hattan değil yenilemeden gelir. Spor salonu CRM sayfasında bu kurulum anlatılıyor.

Proje bazlı satış: bir fırsat, uzun bir teslim

Proje bazlı satışta satışın kapanması işin başlangıcıdır. Fırsat kazanıldığında ortaya bir teslim planı çıkar; plan kalemlere, kalemler sorumlulara ve tarihlere bölünür.

Bu, nesne haritasında iki şeyi zorunlu kılar. Birincisi fırsatla teslim kaydının ayrılmasıdır: ikisi tek kayıtta tutulursa "kazanıldı" durumu hem satışı hem işi kapatmış gibi görünür ve rapor bozulur. İkincisi teslim adımlarının gerçekten kayıt olmasıdır — bir metin alanındaki madde listesi değil, sorumlusu ve tarihi olan ayrı kayıtlar. Görev yönetimi tarafındaki mantık tam burada devreye girer.

İnşaat ve taahhüt CRM ile mimarlık ofisi CRM sayfaları bu kurulumun iki ucunu gösteriyor: birinde hakediş ve şantiye, diğerinde revizyon turu ve teslim paketi tekrar eden nesnedir.

Sözleşme tarafında dürüst olalım: belge imzalama ekranı üründe kurulu ama sahada ölçülmedi — ölçüm günü bakılan 8 kiracının 8'inde de 0 imza ve 0 imza talebi vardı. Proje sözleşmesi akışını buna göre planlayın.

Kurulumu belirleyen dört karar

Ne ayrı kayıt olacak?

Bir varlık ayrı nesne mi, yoksa bir kaydın alanı mı? Tekrar eden ve kendi tarihi olan her şey ayrı kayıt ister. Ölçüldü: 19 kiracı kod yazmadan 277 özel alan tanımladı, bir kiracı 9 özel nesne ekledi.

Kayıtlar neye bağlanacak?

Talep müşteriye mi ekipmana mı bağlanır, fırsat firmaya mı kişiye mi? Bu bağ, raporun sorabileceği soruları belirler; sonradan değiştirmek mevcut kayıtları taşımak demektir.

Tekrar neyle sayılacak?

Dönem, yenileme, bakım aralığı, kota dönemi — işin ritmi hangi nesneyle sayılıyorsa o nesne haritada ayrı durmalı. Aksi hâlde geçmiş üst üste yazılır ve karşılaştırma yapılamaz.

Dışarıyla ne konuşacak?

Muhasebe, ERP ya da e-ticaret tarafıyla alışveriş varsa bağlantı kurulumun parçasıdır. REST API OAuth2 ile korunur; composite ucu tek istekte 25 alt-istek, toplu uç tek çağrıda 200 kayıt taşır.

Bizim sınırlarımız

Sektör başına ayrı bir ürün sürümümüz yok: sektör sayfalarının her biri ayrı bir yazılımı değil, aynı yazılımın farklı bir nesne haritasıyla kurulmuş hâlini anlatır. Bir sayfada gördüğünüz kurulum sizin işinizde birebir aynı olmak zorunda değil; hangi kaydın merkeze konacağı kurulumda birlikte kararlaştırılır.

Kurulum için süre aralığı vermiyoruz. Keşif görüşmesinden sonra aralık değil tarih veririz; bunun için önce hangi nesnelerin kurulacağının listesi kapanır.

Veri aktarımında garanti vermiyoruz ve ürün verimiz bunu destekliyor: erişebildiğimiz 8 kiracıda çalıştırılan 34 içe aktarma işinden 16'sı hatayla bitti. Sihirbazın ölçülen tavanı da iki kalemde duruyor — bir dosya en fazla 25 MB, bir iş en fazla 100.000 satır. Elektronik tablodan gelen kurulumları Excel'den CRM'e geçiş sayfasında ayrıca anlattık.

Sunucularımızda müşteri kodu çalıştırmıyoruz. Yapılandırmayla çözülemeyen bir ihtiyaç varsa o iş REST API'nin ucunda, sizin kendi uygulamanızda kurulur; bizim tarafımızda müşterinin yazdığı kodun koşabileceği bir yüzey açmıyoruz.

Sık sorulanlar

CRM uygulamaları hakkında sık sorulan sorular

CRM uygulamaları nelerdir, kaç çeşidi var?
Sabit bir ürün listesi yok; ayrım kullanım alanında. Pratikte tekrar eden altı kurulum var: B2B saha satışı, bayi yönetimi, servis ve talep takibi, eğitim kaydı, üyelik ve proje bazlı satış. Aynı yazılım altısında da çalışır; değişen şey hangi kaydın merkeze konduğu, nelerin tekrar ettiği ve işin nerede kapandığıdır.
Sektörüme özel bir CRM mi almalıyım?
Önce şunu ayırın: ihtiyacınız farklı bir yazılım mı, farklı bir kurulum mu? Rapitek CRM'de sektöre göre ayrı bir ürün sürümü yok; 183 iş nesnesi ve ekrandan eklenen özel alanlarla harita kurulumda oluşturulur. Ölçüldü: 19 kiracı kod yazmadan 277 özel alan tanımladı. Sektöre özel yazılımın gerçekten gerektiği yer, mevzuatın veri modelini zorunlu kıldığı işlerdir.
CRM özellikleri ile CRM uygulamaları arasındaki fark ne?
Özellik, yazılımın yapabildiği şeydir; uygulama, o yeteneğin belirli bir işte nasıl dizildiğidir. Aynı hatırlatma özelliği serviste bakım tarihinden, üyelikte yenileme tarihinden, eğitimde dönem başlangıcından tetiklenir. Yetenek listesini ayrı bir yazıda topladık; bu yazı listeyi tekrarlamıyor, kullanımı anlatıyor.
Servis işinde talep müşteriye mi ekipmana mı bağlanmalı?
Tek doğru cevap yok ama sonucu belli: ekipmana bağlarsanız aynı cihazdaki tekrar eden arızayı görebilirsiniz, müşteriye bağlarsanız göremezsiniz. Ekipman takibi olmayan işlerde müşteriye bağlamak daha sade kalır. Karar kurulumda verilir; sonradan değiştirmek mevcut talepleri taşımak demektir.
Var olan verimi bu kuruluma taşıyabilir miyim?
Taşıma yapılır ama garanti vermiyoruz. Erişebildiğimiz 8 kiracıda çalıştırılan 34 içe aktarma işinden 16'sı hatayla bitti; eşleştirmeyi ekranda siz onaylarsınız. Sihirbazın ölçülen tavanı bir dosyada 25 MB, bir işte 100.000 satır. Karmaşık göçlerde aktarımı REST API üzerinden projeye özel yazarız.
Kurulum ne kadar sürer?
Aralık vermiyoruz. Keşif görüşmesinden sonra tarih veririz; o tarihi belirleyen şey gün sayısı değil, kurulacak nesnelerin listesidir. Hangi kayıtların açılacağı, nelerin birbirine bağlanacağı ve hangi alanların ekleneceği yazıya döküldüğünde takvim de kapanır.

İlgili içerikler

İşinizin nesne haritasını birlikte çıkaralım

Rapitek CRM'i kuran ekip, Salesforce döneminde 200'den fazla kurumsal CRM projesi tamamladı. Ürün yeni, ekip değil: hangi kaydın merkeze konacağını, nelerin tekrar edeceğini ve raporun neyi sorabileceğini kurulumda birlikte kararlaştırıyoruz.

Keşif görüşmesinde kendi süreçlerinizi konuşuruz; kapsam yazılı belirlenir ve aralık değil tarih veririz.

Yazan

Kerim Yıldırım

Kurucu, Rapitek CRM · Salesforce döneminde 200'den fazla kurumsal CRM projesi

RapitekGO ile yapıldı

Ziyaretinizi ölçmek için isteğe bağlı çerez kullanmak istiyoruz. Reddederseniz site aynen çalışır. Çerez politikası